|
Ông quan Đào Tấn mê hoa mai, yêu hoa mai đến nỗi hình ảnh hoa mai lúc nào cũng chiếm trọn tâm hồn ông. Ông lấy bút hiệu của mình là Mộng Mai. Có lúc đi tu, ông cũng lấy tên là Mai Tăng. Các tác phẩm văn thơ của ông cũng đặt tên Mai…
Chợ Tết phương Nam trăm nghìn sắc hoa xuân đua nở. Bên cạnh những hồng, cúc, lan, thược dược, nguyệt quế, loa kèn… là kiêu hãnh một sắc mai vàng quí phái. Mai trong chậu với nhiều thế cây uốn ghép kỳ công. Mai núi được cắt về để cắm trong lọ độc bình như những cành đào miền Bắc.
Ở miền đất võ Bình Định có nhiều đồi mai, núi mai mà mùa xuân đến nở vàng cả trời đất. Hoa mai nở cho cả vùng núi một cái tên kiêu hãnh: Hoàng Mai - núi hoa mai vàng. Ấy là ngọn núi ở quê hương ông quan Đào Tấn. Ông mê hoa mai, yêu hoa mai đến nỗi hình ảnh hoa mai lúc nào cũng chiếm trọn tâm hồn ông. Ông lấy mai đặt làm bút danh, bút hiệu của mình: Mộng Mai. Có lúc đi tu, ông cũng lấy tên là Mai Tăng. Các tác phẩm văn thơ cũng đặt tên Mai: “Mộng Mai ngâm thảo”,”Mộng Mai thi tồn”,”Mộng Mai từ lục”,”Mộng Mai văn sao”…
Đào Tấn cũng đã mấy lần bị cách quan phải về hưu non tại quê nhà. Cách nhà ông chừng hai cây số theo hướng bắc có dãy núi đá mọc rất nhiều mai. Mùa xuân, hoa mai nở vàng cả núi. Hương mai dịu nhẹ lan tỏa khắp đất trời. Ông ngày ngày lên núi đi trong rừng hoa mai, ngây ngất ngắm hoa rồi ao ước:
( Bài Mộng Mai ngâm thảo)
Mịch Quang tạm dịch:
Lên đỉnh non mai tìm đất thọ
Đứng trên hõm đá lặng im cười
Non mai rồi gửi xương mai nhé
Ước mộng hồn ta hóa đóa mai.
Khi Đào Tấn mất, theo ước nguyện của ông, mộ ông được đặt trên núi Hoàng Mai để xương thịt hồn phách ông hòa trộn cùng hương sắc hoa mai. Nhà thơ Xuân Diệu viết về Đào Tấn: “Hoa mai vàng mỗi mùa xuân ở quê nhà đã hóa mộng hồn Đào Tấn. Ông da diết muốn hồn mình làm đóa mai và chính hoa mai cũng mang tâm hồn Đào Tấn rồi”…
Sinh thời, cố thi sĩ Bế Kiến Quốc khi lên núi Hoàng Mai thăm Đào Tấn đã có một bài thơ rất hay khái quát cuộc đời Đào Tấn:
Người đã sống cái thời mọi điều đều đảo ngược
… Chưa biết cách giúp dân nhưng lòng phải thương dân
Cứu nước chưa có đường, nhưng xót xa với nước
Anh hùng chưa làm theo nhưng khác kẻ gian thần
… Người đã ngóng phương trời gửi lại gánh non sông
Non sông ấy chuyền vai bao thế hệ…
Ngày xuân lên núi Hoàng Mai ngắm đóa mai vàng rực tươi trong nắng, tưởng như bắt gặp tâm hồn Mộng Mai tiên sinh đang chìm đắm trong những suy tưthời cuộc./.
|